Kadıköy Travestileri

Kadıköy Travesti

Kadıköy, İstanbul’un Asya yakasında yalnızca bir semt değil; ritmi kendine özgü, kalbi sürekli atan, sokakları geceyle gündüz arasında şiir gibi gidip gelen bir dünyadır. Vapurdan inenlerin yüzüne çarpan iyot kokusu, rıhtımda birbirine karışan kahkaha ve martı sesleri, dar sokakların beklenmedik köşelerinde karşınıza çıkan sahaflar, plakçılar ve küçük meyhaneler… Tüm bu canlılığın içinde Kadıköy, farklı olana yer açmayı bilen nadir şehir parçalarından biridir. Belki de bu yüzden, kendini saklamadan var olmanın cesaretini taşıyan insanların yolu sık sık burada kesişir. Ve işte tam bu noktada Kadıköy travestileri, semtin ruhuna yalnızca karışmakla kalmaz; ona yeni bir renk, yeni bir ton, yeni bir hikâye kazandırır.

Onları ilk bakışta fark edersiniz ama asıl izleri, geçip gittikten sonra kalır. Çünkü Kadıköy travestileri görünür olmayı yalnızca bir tercih olarak değil, bir sanat formu gibi taşır. Yürüyüşlerinde ölçülü bir meydan okuma, bakışlarında yılların öğrettiği bir bilgelik vardır. Her biri, hayatın sert kıyılarına çarpa çarpa cilalanmış birer taş gibidir; parlaklıkları rastlantı değil, direncin eseridir.

Moda’nın ağaçlı yollarında ağır ağır yürüyen biri düşünün: Üzerinde belki abartısız ama son derece karakterli bir kombin, saçları rüzgârla dans ediyor, dudaklarında yarım bir gülümseme… Onu görenler çoğu zaman sadece estetik bir görüntüyle karşılaştığını sanır. Oysa bu zarafetin ardında sayısız hikâye saklıdır; kendini yeniden kurmanın, dışlanmayı dönüştürmenin, kırılganlığı güce çevirmenin hikâyeleri.

Kadıköy travestilerinin en büyüleyici yanlarından biri, hayatı sahici bir yoğunlukla yaşamalarıdır. Pek çok insanın sıradan kabul ettiği anlar, onların elinde küçük bir kutlamaya dönüşebilir. Bir kafede içilen kahve, gece yarısı paylaşılan bir sigara, ansızın başlayan bir sokak sohbeti… Her şey biraz daha derin, biraz daha anlamlıdır. Çünkü var olmanın kıymetini bilenler, anların da kıymetini bilir.

Semtin kültürel dokusuyla aralarındaki bağ da dikkat çekicidir. Kadıköy nasıl ki tek bir kimliğe sığmayan bir yerse, onlar da kalıplara razı olmayan bir varoluşun temsilidir. Alternatif müzik mekânlarından tiyatro salonlarına, sanat atölyelerinden barlara kadar uzanan geniş bir sosyal haritanın sessiz ama etkili figürleridir. Kimi zaman bir konser çıkışında hararetli bir sanat tartışmasının ortasında bulursunuz onları, kimi zaman bir kitapçıda raflar arasında kaybolmuş halde.

Bu semtte güzellik yalnızca fiziksel bir mesele değildir; tavırda, duruşta, hatta susuşta bile kendini gösterir. Kadıköy travestileri, güzelliği yeniden tanımlar. Onlar için çekicilik, kusursuz görünmekten çok kendine ait olmaktan geçer. Bu yüzden bakışları çoğu zaman doğrudandır; saklanmayan, dolanmayan, içten bir bakış. İnsan böyle bir bakışla karşılaştığında, şehrin kalabalığı bir anlığına susar sanki.

Elbette bu ışık kolay yanmaz. Her parıltının ardında gölgeler vardır. Fakat onları özel kılan da tam olarak budur: Gölgelerden korkmak yerine, ışığı kendileri yakmayı öğrenmiş olmaları. Toplumun dar koridorlarına sığmadıklarında kendi yollarını açmış, kendi sahnelerini kurmuşlardır. Bu yönleriyle Kadıköy’ün asi ruhuna çok yakışırlar; çünkü Kadıköy de öteden beri biraz başına buyruk, biraz özgür, biraz da kimseye benzemeyenlerin semti olmuştur.

Gece çöktüğünde rıhtım boyunca yürüyen kalabalığa karıştıklarında şehir başka bir tona bürünür. Neon ışıklarının altında kahkahaları yankılanır; bu kahkahalar yalnızca eğlencenin değil, hayatta kalmanın da sesidir. Bir arada olmanın, dayanışmanın, görülmenin verdiği rahatlık hissedilir. Onların varlığı, geceyi daha sıcak, daha insani kılar.

Kadıköy travestilerinin belki de en hayranlık uyandıran tarafı, kırılganlıkla gücü aynı bedende taşıyabilmeleridir. Hem narin hem dirençli olabilir insan; bunu en iyi onlar hatırlatır. Bir yandan incelikle seçilmiş aksesuarlar, özenle atılmış makyaj fırçası darbeleri; diğer yanda dimdik bir duruş. Zarafet ile cesaretin yan yana durabileceğinin kanıtı gibidirler.

Semtin çok sesli yapısına katkıları da küçümsenemez. Kadıköy’ü Kadıköy yapan şey biraz da budur zaten: farklı hikâyelerin aynı sokakta yürüyebilmesi. Onlar bu hikâyelere yalnızca eklenmez; çoğu zaman anlatının yönünü değiştirir. İnsanlara alışılmışın dışında bir güzelliğin mümkün olduğunu, hayatın tek bir biçimde yaşanmak zorunda olmadığını hatırlatırlar.

Bir vapur kalkarken geride kalan kıyıya bakın. Kalabalığın içinde belki onları seçemezsiniz ama bıraktıkları hissi fark edersiniz: daha geniş, daha kapsayıcı bir dünyanın ihtimali. Kadıköy travestileri, bu ihtimalin yaşayan hâlidir adeta. Şehre yalnızca renk katmazlar; ona cesaret de öğretirler.

Sonuçta Kadıköy, özgürlüğün küçük ama parlak bir provasıysa, onlar bu provanın en dikkat çekici oyuncularıdır. Kendileri olarak var olmanın estetiğini taşıyan, hayatı saklamadan yaşayan, sokaklara yalnızca adımlarını değil karakterlerini de bırakan insanlar… Onlara bakınca insan şunu düşünmeden edemez: Bir şehri güzel yapan sadece binaları ya da manzarası değildir; o şehirde korkmadan parlayabilen insanlardır.

Ve Kadıköy, onların ışığıyla biraz daha aydınlıktır.